Een festival in flarden

Ik beland in zakken en linnen tassen. Opgevouwen. Opgerold. Met ezelsoren. Uitgescheurde bladzijdes. Gemarkeerd. Omcirkeld. Hoe meer ik gebruikt word, hoe moeilijker ik dichtvouw. Hoe meer meters ik afleg, hoe stomper mijn hoeken worden. Ik koppel publiek en film aan elkaar. Pak mij vast voor pakkende verhalen, praktische info, beelden uit films en randgewoel. Ik maak mensen warm voor het festival en zijn films door noch te veel, noch te weinig prijs te geven. Keuzestress beschouw ik als een compliment.

Geblader, geblader, geblader. Stop.
Korte en prikkelende titel.
Iets over een poëet. 

Geblader, geblader, geblader. Stop.
Foto die in het oog springt.
Iets over een film over een vrouw die reïncarneert in een stofzuiger.

Aan elkaar gehouden door lijm, draag ik een veelheid aan informatie in mij. Mijn kreuken en scheuren onthullen welke pagina’s het populairst zijn. Het programmaoverzicht met tijdschema’s doet het doorgaans prima. De mens houdt nogal van overzicht, tijd en structuur. Op pagina 23 vind je de film Cuerpo Celeste. Pagina 42 brengt je naar One Woman One Bra. Je wil vanavond naar de film gaan? I Was a Stranger, een film over de Syrische vluchtelingencrisis, speelt om 20:00. Palestine 36, een film over de Arabisch-Palestijnse opstand tegen de Britten, om 20:15. Beide films doen je gegarandeerd reflecteren over de bedorven stukken van de maatschappij waarin je leeft.

Ik wil niet pretentieus klinken, maar ik ben het uitgangbord van het festival. Laat maar zitten, klinkt pretentieus. De stickers, posters, tickets en ander promotiemateriaal zijn ook waardevol, maar ik ben – hoe verwoord ik dit? Het is eerder waar ik voor sta dat mij een uitgangbord maakt. Alle voorbereidingen van de afgelopen maanden zitten verweven in mijn vellen. Alles komt in mij samen; de climax. Ik bundel een aanbod van verhalen waarover nagedacht is. Verhalen die gehoord, gezien en gevoeld moeten worden.

Genoeg over mij.

Wie ben jij? Scholier, cinefiel, festivalfanaat? Waarom heb je mij vast? Lees je misschien liever mijn digitale vorm, die compacter is dan ik ooit zal zijn. Door hoeveel filters sijpelt jouw uiteindelijke filmkeuze? Zit mijn overtuigingskracht in mijn foto’s, titels of korte inhouden? Is de film die je gaat kijken een aanrader van iemand wiens filmsmaak je vertrouwt? Wat heeft jou naar dit punt gebracht? Allicht affiniteit met film, of op zijn minst met verhalen. Via film in iemands creatieve brein duiken en meedeinen op een vertelling die zij voor jou samenstelden. Even weg van jezelf, wat dat ook mag betekenen.

Soms lig ik op plaatsen waar de interessante nagesprekken gevoerd worden, waar kijkers hun mening over de films lossen. Aan de toiletten bijvoorbeeld. Op festivaldag twee – of was het drie? – werd ik vergeten op de rand van de lavabo. Ik denk dat ik er per ongeluk werd achterlaten, althans dat hoop ik. Mensen kwamen en gingen, de meesten wasten hun handen. Mijn aanwezigheid werd niet opgemerkt. Af en toe vielen er spatten water op mij. Na twintig minuten: één met het decor.

Ik vond het niet zo goed.
– Nee? Hoe komt het?
Het was zo…
– Te heftig?
Goh.
– Te serieus?
Nja.
– Te zwaar?
Ik dacht dat het om te lachen ging zijn.

Verlangen naar echte verhalen tot ze te echt worden. Totale immersie, maar dan tot aan de knieën. Zeep en inconsistenties; samen de gootsteen in. Vergeef mij festivalganger, ook ik ben een vat vol tegenstrijdigheden. Ik schotel je van alles voor terwijl ik besef dat de planning gemaakt is om niet alles te zien. Je moet kiezen en zal verliezen. Naar wat wil je kijken? Van wat wil je wegkijken?

Gisteren, op dag vier van het festival, werd ik aan de balie vastgepakt, direct de handtas in. Ik belandde in de zaal en hoorde vanuit het leren omhulsel doffe voetstappen en geroezemoes. Bij elke trede rammelde de sleutelbos die tegen me aan schuurde. De sleutels waren lang aan het ritselen, ik wist dat we ergens achteraan in de zaal gingen zitten. De handtas werd op de grond gezet, de festivalganger nam plaats en deed de schoenen uit. We waren ietsje te vroeg. Ik werd uit de handtas gehaald en, zonder enige chronologie, gleden ogen nog wat over mijn pagina’s.

Geblader, geblader, geblader. Stop.
Lees hier een interview met regisseur Sepideh Farsi. Met haar documentaire Put Your Soul on Your Hand and Walk
schetst ze een beeld van het leven in Gaza.
Over de genocide die op het moment dat je deze woorden aan het lezen bent, gaande is.
Volgende pagina.
Bezoek Brugge en drink ondertussen Brugse Zot.
Brugge is fantastisch mooi en charmant en er zijn ook idyllische zwanen.

De lichten doofden. Flitsen in het reclameblok maakten me afwisselend lees- en onleesbaar. De pagina van de documentaire die elk moment ging beginnen, werd opengeslagen. Wat werd er nu nog van mij verlangd? Mijn rol was, naar mijn gevoel, voor even uitgespeeld. De begintitels verschenen. Ik verdween niet terug in de tas, maar lag op het lege zitje naast de festivalganger. Ik bleef binnen handbereik. Comédienne Noam Shuster Eliassi was op het scherm te zien. De documentaire Coexistence, My Ass! was begonnen. Noam groeide op in de Israëlisch-Palestijnse gemeenschap Neve Shalom/Wahat al-Salam: ‘Oase van vrede’. Als kind was ze niets anders gewend dan een vreedzaam samenleven tussen Palestijnen en Israëli.

Een vreedzaam samenleven.

Haar ongenoegen en frustraties bundelde Noam in haar stand-upcomedy. Humor en activisme, gebonden in één pakket. Daar, op de bovenkant van een opgevouwen rode klapstoel, voelde ik wat de film met de zaal deed. Noam was grappig denk ik. De mensen in de zaal lachten in ieder geval. Noam weende.

Luid gefluister achteraan in de zaal. Er is altijd iemand die niet kan fluisteren.

Mensen hun huizen worden vernield. Mensen worden vernield.

De kracht van film beleef je hier. Kom naar het festival om je al zittend te verplaatsen naar een andere leefwereld. Straks speelt A Sad And Beautiful World. Een verhaal over liefde, een thuis en weg moeten van de plek die je thuis wil blijven noemen.

De huisstijl van mijn festival is kleurrijk, fleurig en blij. De boodschappen die mijn films dragen, zijn dat niet altijd. Waarom zijn mijn letters en vormen dat wel? Mijn ontwerp straalt positiviteit uit zodat mensen me zouden lezen. Pagina’s zonder blitse grafische elementen trekken misschien minder aan. Fraaie façades, dat is belangrijk.

Huislozen. Thuislozen. Huisstijllozen.

Reikt de film verder dan de zaal waarin hij gelost wordt? Hoelang zindert een verhaal nog na? De festivalgangers verlaten de cinemazaal; stap per stap wandelen ze weg van het verhaal dat ze zonet zagen. Naar huis. Waar richten ze hun blik op als de projector dooft? De verhalen gaan nergens heen, die doven zelden uit.

En ik? Doof ik uit?

Ik ben een gegeerde bundel papier tijdens het festival, maar wat erna? Verdampt mijn relevantie ook wanneer het festival zijn einde kent? Eindig ik als een souvenir, een aandenken? Welke herinneringen plakken aan mij vast?

Blijft er iets plakken?

 

Tijdens MOOOV Filmfestival in Brugge begeleidt Fantômas jonge critici in hun reflectie over film. In 2026 namen Annelies Bodiang, Axel Leplae, Donna Hollebeek, Fay De Maesschalck, Merel Ouwerkerk en Nikka Rombeau deel aan de workshop.

 

Lighting 101 – Easy tutorial

Tijdens het festival MOOOV verbleef een groep jonge filmliefhebbers in Brugge om deel te nemen aan de workshop filmkritiek van Fantômas. Beelden komen op hen af in de bioscoop en via hun telefoon. Welke beelden zijn van deze tijd?

Versplinterd in een te grote rode stoel

Tijdens de Young Critics-workshop op het festival MOOOV in Brugge stellen de deelnemers zich niet alleen vragen bij wat het scherm hen presenteert, maar ook bij hoe zij op hun beurt de filmervaring kunnen presenteren. In soms schurende dialoog tussen film en schrijver, tussen projectie en realiteit, en tussen meer dan één kijkende ik.

 

 

De meningenfabriek van een “cinefiel”

Is een cinefiel wel altijd cinefiel? Filmliefhebbers zijn vaak niet op hun mondje gevallen om een mening of twee over cinema te delen. Is een kritische houding echter niet meer dan een stortvloed straffe meningen? Of een vluchtroute richting zelfbevestiging…

Ze draagt de wereld op haar schouders

Woorden, zinnen, gesprekken rollen over elkaar heen voor, tijdens en na de film. Wie spreekt waar waarover? Maar vooral: luister je?

 

 

en zwaluwen zullen hun eieren leggen

Tijdens de workshop filmkritiek op het festival MOOOV in Brugge doen gretige kijkers uiteenlopende indrukken op. Sommige ervaringen op het scherm en buiten de filmzaal beginnen te rijmen, zoals in het visuele essay en zwaluwen zullen hun eieren leggen.