(On)bewuste nietszeggendheid

Elliot legt zes rode koffiecups op een dienblad. Koffie voor één, genoeg voor een paar dagen. Via Airbnb verhuurt hij een kamer in zijn appartement in Brussel aan Julia, een freelance castingassistent zonder permanente verblijfplaats. Met dezelfde zorgvuldigheid waarmee hij ’s avonds stukjes korstmos van de stoeprand snijdt om thuis in zijn badkuip te bewaren, maakt hij zijn appartement klaar voor haar komst. De komende dagen zullen ze langs elkaar heen leven, want Airbnb biedt alleen de schijn van connectie, het idee van bij iemand logeren, en een stad waarin Airbnb aan de orde van de dag is, is dan ook een eenzame stad.
Julia is vanuit Londen terug naar België verhuisd. Zonder vast salaris kan ze geen appartement in Brussel vinden. Waarom Julia precies naar deze stad is vertrokken, weten we niet. Wel is duidelijk dat ze een klus heeft aangenomen als castingassistent van een parfumreclame gebaseerd op de mythe van Orpheus en Euridyce. Verder komen we weinig over haar te weten. Zo blijft er wel meer onduidelijk in het hyperrealistische debuut van Leni Huyghe, dat ons dan wel mee laat kijken in het privéleven van de personages, maar de kijker toch vooral op afstand houdt. Wanneer Elliot en Julia een band opbouwen die de typische gastheer-gast-relatie overstijgt, zien we dat in montage, alsof de diepte van deze connectie alleen maar gesuggereerd kan worden en we er geen deel van mogen uitmaken. Dit draagt bij aan het overheersende onbestemde gevoel, dat nog eens versterkt wordt doordat Huyghe narratieve verwachtingen omzeilt.

De isolatie is zo in de film doorgedrongen, dat de thematische verbinding tussen Elliots interesse in korstmos en Julia’s freelance bestaan geforceerd aandoet. Natuurlijk, korstmos is een schimmel die in symbiose samenleeft met groenwier of blauwwier, en het is juist dit harmonisch samenleven dat in de moderne stad ontbreekt. Deze verbinding kan Julia alleen simuleren in ongemakkelijke audities voor de parfumreclame. Maar het korstmos als poëtisch symbool voegt daar weinig aan toe. Sterker nog, het doet op momenten zelfs afbreuk aan Julia’s verhaallijn.

Die verhaallijn gaat vooral over haar nieuwe klus, met een afwezige baas en een pretentieuze opdrachtgever. Het is grappig hoe zelfingenomen deze reclameregisseur praat over zijn scenario, terwijl het uiteindelijk een heel doorsnee advertentie blijkt te zijn. Hoe hij een hele vragenlijst vol zogenaamd persoonlijke vragen heeft opgesteld voor de audities, maar de acteurs uiteindelijk alleen een nietszeggend zinnetje laat uitspreken. Geur in beeld brengen kan blijkbaar alleen met vage gebaren. Ook deze (toch al cliché geworden) klassieke mythe is niet veel meer dan intense blikken en fluisterstemmen in een statige vestibule. In vluchtige momenten schetst Huyghe de opgeklopte gewichtigheid van de parfumreclame – een genre dat toch vooral bekendstaat om zijn inwisselbaarheid. Maar omdat Huyghe tegelijkertijd een soort sacraliteit suggereert in haar verkenning van de natuur, is het moeilijk om Real Faces in zijn geheel als satire te beschouwen, zoals het in veel opzichten vergelijkbare Do Not Expect Too Much of the End of the World (2023) van Radu Jude wel overduidelijk satire is.

Tegelijkertijd is het ook moeilijk om de film te zien als een verkenning van connecties zoals Bas Devos’ mosfilm Here (2023), juist vanwege de valse diepgang van de parfumadvertentie, die immers zoveel schermtijd in beslag neemt. Omdat Real Faces begint met Julia die de auditiecamera oppakt en op zichzelf richt, is er bovendien een onmiddellijke vereenzelviging tussen de film en de advertentie. Wanneer de auditanten bijvoorbeeld klagen omdat de vragen – over of ze geloven in geesten en wat liefde nou echt betekent – te persoonlijk zijn, is het onduidelijk of dat weerslag heeft op de oppervlakkige castingindustrie of op de diepgang die in de film zelf tentoon wordt gesteld. Dan is er nog een verhaallijn over het overschrijden van grenzen in de reclameindustrie, waarvan de uitwerking ongewoon zwaar op de hand voelt – zeker voor een film die zo sterk leunt op dingen die onuitgesproken blijven. In deze belerende momenten krijgt Real Faces een zekere zelfingenomenheid, die afbreuk doet aan de zorgvuldig opgebouwde eenzame sfeer.