Show, don’t tell

By this art you may contemplate
the variation of the 23 letters…

The Anatomy of Melancholy, part 2, sect. II, mem. IV

Ooit had ik een droom over een langwerpig portret van een vrouw dat gedrukt was met een kassaprinter. Het portret uit mijn droom is immens, veel breder dan een normaal bonnetje, en bestaat compleet uit lijnen als van een barcode en vlekken op plaatsen met een hoge concentratie inkt. Vanuit de verte is het overduidelijk herkenbaar als een portret van een vrouw met een open mond. Er verandert iets wanneer ik ernaartoe loop. Eens ik dichterbij kom en het papier in handen neem, valt het beeld uit elkaar in abstracte vlekken. De open mond is een effen zwart vlak bestaande uit compleet in elkaar gelopen inktvlekken, groter dan mijn hoofd.

Informatie lijkt vaak iets te zijn dat in de lucht zweeft. Als je opgroeit met het internet, ben je eraan gewend een vraag in te tikken in Google en die minder dan een minuut later beantwoord te zien. En ingedommeld door de alomtegenwoordigheid en beschikbaarheid van informatie, verzak ik soms in een luie (maar onbewuste) aanname dat informatie pure geest is, en geen materie die kan afbreken, uitlopen, verbranden of verdwijnen.

Chronovisor, geregisseerd door Kevin Walker en Jack Auen, volgt professor Beatrice Courte (Anne-Laure Sellier) in haar onderzoek naar het apparaat uit de titel, de chronovisor. Met dit apparaat, in de jaren zeventig uitgevonden door Pellegrino Ernetti, zou men in het verleden kunnen filmen. Stukje bij beetje komt ze meer en meer te weten over de vreemde en verdachte historiek van het apparaat. Haar onderzoek bestaat vooral uit het doorbladeren van boeken en het bekijken van videotapes in een archief.

Een groot deel van de film bestaat uit extreme close-ups van de ogen van Beatrice Courte (Anne Laure Sellier) en daartegenover gesteld een video, tekst of foto. Deze shots zijn doordrongen van de materialiteit van het object dat ze voor zich heeft. Verschillende shots tonen foto’s van Ernetti gedrukt in tijdschriften, soms in zwart-wit, soms in kleur, steeds met de textuur van het papier en de inkt duidelijk zichtbaar. Ook de woorden die op het scherm verschijnen zijn duidelijk materie. Ze worden aangeduid met de ondertiteling, of weggelaten. Ze flashen op het scherm. De ondertiteling volgt zijn eigen logica: ze wordt niet zomaar onderaan in het beeld geplaatst, maar volgt de glooiing van de pagina. Enkel datgene waar de aandacht van Beatrice naartoe gaat, wordt ook voor de kijker ondertiteld.

Alles wordt machinaal: de verbinding tussen de ogen en de pagina, oren en een koptelefoon, de verwerking van informatie. De machine ‘draait’ enkel in de verhouding van deze objecten tot elkaar. Het is onmogelijk om ze van elkaar te scheiden.

Een herinnering is een artefact, als je de logica van de chronovisor volgt. Ze heeft een plek, Ze bestaat. De film begint met Beatrice die een collega uitlegt hoe een geheugenpaleis werkt. Als je je iets wilt herinneren, volstaat het om je voor te stellen dat je je in een groot paleis bevindt. Het paleis heeft verschillende kamers en je wandelt door de gangen. Om je herinnering te raadplegen moet je de juiste weg vinden, naar de kamer waar je haar het laatst hebt opgeborgen, in een kast of doos. Daar ligt ze, even actueel, present, materieel, als een encyclopedie, een gearchiveerde briefkaart, of een afgietsel.

Hier vind je de vertoningsdata van Chronovisor op Film Fest Gent.